Sztuka czystej faktury muzycznej
Opis publikacji
Traktat Johanna Philippa Kirnbergera (1771) to dzieło o formacie pomnikowym. Spisany z myślą o zachowaniu Bachowskiego rzemiosła, nie jest jedynie suchą kodyfikacją reguł, ale także pasjonującym wykładem harmonii praktycznej, opartej na doskonałości czterogłosu oraz autorskiej temperacji „Kirnberger III”, chroniącej bogactwo brzmieniowe każdej z 24 tonacji przed monotonią powszechnego dziś stroju równomiernie temperowanego.
W dobie wykonawstwa historycznie poinformowanego (HIP) dzieło to okazuje się narzędziem o fundamentalnym znaczeniu. Opanowanie zasad „czystej faktury” pozwala rozkodować skomplikowaną materię polifoniczną, aby dostrzec ukrytą pod bogatym zdobnictwem strukturę harmoniczną utworu. Wnikliwe rozróżnienie dysonansów zasadniczych i przypadkowych, modulacja, budowa okresów muzycznych czy zasady kontrapunktu i dyminucji przestają być pojęciami podręcznikowymi, a stają się bezpośrednim drogowskazem dla artykulacji oraz rozkładu napięć harmonicznych w utworze. To jednak zaledwie fragment wiedzy zawartej w tym dziele – wiedzy, która chroni przed mechanicznym odtwarzaniem zapisu nutowego. W ostatecznym rozrachunku traktat Kirnbergera daje muzykowi to, co sam Bach uważał za klucz do sztuki dźwięków: niezależny, pewny osąd muzyczny oraz dojrzałość estetyczną, które pozwalają tchnąć w polifoniczne struktury retoryczną wyrazistość i głęboki afekt.
